blog
door Jan Smits
56,1% ABV, 12 jaar gerijpt op bourbonvaten en daarna verder op speciaal gemaakte Franse virgin oak-vaten.
En Taiwan krijgt hem als eerste. Dat laatste maakte deze fles voor mij meteen extra bijzonder. Voorlopig komt deze nieuwe Brume Dorée namelijk niet richting Europa. De eerste flessen gaan naar Taiwan, dus dat er nu eentje hier in Nederland staat om open te maken, te fotograferen en natuurlijk te proeven, voelt toch een beetje alsof hij onderweg heel bewust een kleine verkeerde afslag heeft genomen.
Ik kende de eerste editie al en die vond ik erg goed. En juist daardoor ligt de lat bij een tweede editie automatisch wat hoger. Want zodra er “2nd Edition” op een fles staat, wil ik weten wat er veranderd is en vooral: heeft dat ook echt iets toegevoegd? De basis lijkt op het eerste gezicht vrij eenvoudig. De whisky rijpt twaalf jaar op bourbonvaten. Daarna kiest SPEY alleen een heel andere route. De whisky gaat namelijk verder in speciaal voor Brume Dorée gemaakte Franse virgin oak-vaten van 400 liter, afkomstig van Tonnellerie Quintessence in Bordeaux. En juist wat er met dat hout gebeurt voordat de whisky erin komt, vind ik misschien wel het interessantste onderdeel van deze release.
Het Franse eiken wordt ongeveer 24 maanden aan de lucht gedroogd en daarna getoast met een techniek waarbij hitte wordt gecombineerd met een gecontroleerde waternevel. Dat klinkt behoorlijk technisch, maar het idee erachter is eigenlijk logisch. In plaats van het hout simpelweg harder en heter te roosteren, helpt die fijne nevel om te sturen hoe het eiken tijdens het toasten reageert. Het doel is om meer zoetheid, vanille, karamel en kruiden uit het hout te halen, zonder dat je uiteindelijk iets krijgt dat smaakt alsof iemand een boterham iets te lang in de broodrooster heeft laten zitten en daar vervolgens whisky overheen heeft gegoten. Daar kan ik wel achter staan.
Het sluit ook mooi aan bij de manier waarop SPEY zijn spirit maakt. De fermentatie duurt ongeveer 120 uur en de distillatie verloopt bewust langzaam, rond de 6,6 liter per minuut. Natuurlijk maken zulke cijfers op zichzelf nog geen goede whisky, maar ze helpen wel verklaren waarom er onder al dat nieuwe Franse eiken nog steeds zo’n zachte en fruitige basis zit. En dat is belangrijk, want virgin oak kan nogal enthousiast worden. Voor je het weet zit je vooral hout te drinken. Hier draait het juist om de balans tussen de zoete bourboninvloed, vers Frans eiken, kruiden, fruit en vooral heel veel textuur. Op papier klinkt het behoorlijk stevig. In het glas snap je veel sneller wat ze ermee bedoeld hebben. Met 56,1% ABV heb ik hem na het openen eerst even wat tijd gegeven. Dat bleek een goed idee.
In de neus is hij groot en aromatisch, maar tegelijkertijd opvallend zacht. Vanillevla, shortbread, honing en witte chocolade komen als eerste voorbij, gevolgd door gebakken appel, rijpe peer, cake en nougat. In het begin zit je vooral aan die zachte bourbonzoetheid, maar na wat tijd begint het Franse virgin oak zich duidelijker te melden met vers hout, kruiden en een drogere kant. Daarachter zit nog iets van rozijnen, waardoor hij alleen maar voller wordt. De smaak is dik, olieachtig en heeft tijd nodig om zich helemaal uit te vouwen. Appelstroop, sinaasappel, vijgen en karamel, met op een gegeven moment serieus het idee dat je vloeibare appeltaart aan het drinken bent. En dan bedoel ik niet alleen de vulling. Zelfs dat warme, licht boterige deeg lijkt ergens mee te doen. Voor mij zit een groot deel van de charme sowieso in die structuur. Hij komt binnen, blijft zitten, plakt aan je mond en blijft zich vervolgens langzaam ontwikkelen. Niet één harde klap en klaar, maar steeds weer iets nieuws. De afdronk is lang. Echt lang. Dat stroperige en plakkerige blijft minutenlang hangen, waarbij het zoete langzaam overgaat in een heel lichte bitterheid. Daarvoor krijg ik noten, iets druifachtigs of misschien perzik, en daarna komt die kruidigheid van het Franse eiken opnieuw naar voren. En die 56,1%? Die zit opvallend mooi verwerkt. Je weet natuurlijk dat je geen limonade aan het drinken bent, maar de alcohol staat nergens voor de smaak. En dit is pas mijn eerste echte proefmoment uit een net geopende fles.
Mijn eerste indruk is in ieder geval dat dit een fantastische whisky is. Rijk, dik, fruitig, zoet, kruidig en heel mooi in elkaar gezet. Maar misschien vind ik het nog interessanter dat hij nu al het gevoel geeft dat hij nog lang niet alles heeft laten zien. De fles is pas net open en ik verwacht dat er de komende dagen en weken nog veel meer uit gaat komen. Misschien meer fruit, misschien meer hout, misschien ineens compleet andere aroma’s zodra er wat lucht bij is gekomen. Dat is meestal een heel goed teken. De eerste editie vond ik al erg lekker. Deze 2nd Edition voelt voor mij nu al voller, gelaagder en nét wat serieuzer. Taiwan mag als eerste. Ik ben vooral behoorlijk blij dat één fles onderweg een kleine omweg via Nederland heeft gemaakt.
Een grote dank aan SPEY dat ik deze nieuwe release mocht ontdekken. Ik ga hier de komende tijd zeker nog vaker rustig voor zitten, want na deze eerste kennismaking ben ik vooral benieuwd wat er nog meer uit deze fles gaat komen. En hopelijk krijgt Europa uiteindelijk ook zijn kans. Want een whisky als deze helemaal aan de andere kant van de wereld houden, zou toch een klein beetje gemeen zijn.
