blog
door Jan Smits
Twee bijzondere hoofdstukken in het glas
Een Laphroaig van 33 jaar en eentje van 35 jaar naast elkaar mogen proeven. Daar moest ik toch even naar kijken voordat ik de flesjes opendraaide.
Dit zijn geen whisky’s die hier op een doordeweekse middag zomaar op tafel verschijnen. Voor de foto’s nam ik ze mee het herfstbos in. Camera mee, Glencairn erbij en een geschikte plek zoeken tussen het mos en de gevallen bladeren. Dat laatste kost bij mij doorgaans wat meer tijd dan nodig. Maar bij zo’n set wil je er ook iets moois van maken.
Dit zijn de eerste twee uitgaven van Laphroaig Strong Characters, een serie die de mensen achter de Islay-distilleerderij in de schijnwerpers zet. Op de dozen staan de namen van Donald en Dugald Johnston. Vader en zoon, ieder met een eigen hoofdstuk en een eigen whisky. De mensen achter de namen Donald Johnston richtten Laphroaig in 1815 samen met zijn broer Alexander op. De 33 Year Old is aan hem opgedragen.
Voor deze uitgave werden Amerikaanse ex-bourbonvaten gecombineerd met Europese eikenhouten hogsheads die met sherry waren geprepareerd. De 35 Year Old vertelt het verhaal van Donalds zoon Dugald. Toen zijn vader in 1847 overleed, was hij pas elf. Walter Graham beheerde de distilleerderij gedurende de volgende tien jaar. In 1857 nam Dugald zelf het roer over. Onder zijn leiding groeide de productie verder.
Zijn hoofdstuk kreeg een whisky die volledig rijpte in Amerikaanse wit-eiken ex-bourbonvaten.
Beide uitgaven zijn gebotteld op 43,8% alcohol.
De Britse illustrator Bill Bragg bracht hun geschiedenis in beeld voor de verpakking en de bijbehorende boekjes. Daar mag je best even voor gaan zitten. Zeker op de doos van de 33, met de twee figuren die over de baai naar de distilleerderij kijken, valt genoeg te bekijken. Al bleef ik ondertussen natuurlijk nieuwsgierig naar de inhoud.
Laphroaig 33 Year Old — Donald Johnston
Neus:
Een klein medicinaal tikje, zeezout en de geur van een haard waarin het vuur inmiddels is gedoofd. Daarna komt het fruit: sinaasappelschil, perzik, gedroogd rood fruit en rozijnen. Fudge, karamel en honing geven zoetheid, met wat gepolijst hout, noten en een vleugje rozemarijn daarachter. Tussen die rijkere geuren zit ook iets fris, bijna muntachtigs.
Smaak:
De eerste indruk is zoet, met vanille, honing en gedroogde abrikoos. Het mondgevoel heeft iets licht wasachtigs. Vervolgens komen sinaasappelmarmelade, een zachte tropische fruitigheid en wat amandel naar voren. De rook laat zich nu duidelijker merken, met as, zeewier en zout. Leer, milde peper en kaneel volgen, waarna koffie en pure chocolade voor een droger randje zorgen.
Afdronk:
Turfrook en zeezout blijven aanwezig, samen met citrusschil en kruiden. Even wat muntachtige frisheid, dan geroosterde noten, koffie en cacao. Langzaam verdwijnt het zoet naar de achtergrond en blijven droog hout en zachte as over. Een prachtig verfijnde whisky, met veel om te ontdekken naast de rook. Ik bleef tussen de slokken door teruggaan naar de neus.
Laphroaig 35 Year Old — Dugald Johnston
Neus:
Teer en jodium trekken als eerste de aandacht. Geef hem even de tijd en er verschijnt ananas, gevolgd door groene appel en witte perzik. Ook wat kers, vanillegebak en marsepein. Een heerlijke combinatie van rijp fruit en dat herkenbare medicinale Laphroaig-karakter. Zeelucht en een minerale frisheid houden het geheel levendig.
Smaak:
Een verrassend zoete binnenkomst, met honing en sappig tropisch fruit. Romig, licht wasachtig en wat olieachtig van structuur. De turf bouwt zich op wanneer je de slok even de tijd geeft. Vochtig hout en iets aards doen denken aan mos na een regenbui. Daarna hazelnootcrème, zachte eikenkruiden en een beetje peper. Er gebeurt veel, maar nergens wordt het scherp.
Afdronk:
Boterkoekjes, citroenschil en anijs blijven hangen. Het zoete trekt geleidelijk weg en maakt plaats voor zeezout, fijne as en een zachte medicinale rokerigheid. Langs de randen blijft nog wat peperige warmte aanwezig. Die drogere wending na de fruitige start maakt het bijzonder prettig om nog even te wachten voor de volgende slok.
En welke was het mooist? Daar ga ik geen wedstrijd van maken.
Ik vind het al bijzonder genoeg dat ik deze twee prachtige drams heb kunnen en mogen proeven. Wat me bij beide bijbleef, is hoe verfijnd ze zijn. De turf is nog steeds herkenbaar, maar vormt inmiddels een onderdeel van een veel bredere smaakervaring. Daardoor krijgen het fruit en de kleinere, soms verrassende nuances volop ruimte. Juist dat maakte dit zo boeiend. Ik wilde rustig proeven, teruggaan naar de glazen en nog eens vergelijken. En ondertussen vooral genieten. Die camera kon best even wachten.
Een heel groot dankjewel aan iedereen die dit mogelijk heeft gemaakt. Voor het aan mij denken, het regelen en het vertrouwen om deze whisky’s op mijn eigen manier te fotograferen en te beschrijven. Ook dank aan de mensen bij Laphroaig die deze whisky’s hebben gemaakt en al die jaren voor de vaten hebben gezorgd.
Ik hoop dat de foto’s en woorden iets overbrengen van het plezier dat jullie werk me heeft gegeven.
Zou ik graag flessen hiervan in huis hebben? Natuurlijk. Maar ik ben al ontzettend blij dat ik ze in mijn glas heb gehad. Heb jij weleens een Islay-whisky van dertig jaar of ouder gedronken? Welke was het en wat vond je ervan?
