persbericht
door Jan Smits
Een zeldzame Bruichladdich met een flinke dosis Islay-geschiedenis
Om te begrijpen waarom deze botteling zo bijzonder is, moeten we eerst kijken naar de verschillende whiskyprofielen binnen Bruichladdich. De distilleerderij op Islay is namelijk niet aan één vaste stijl gebonden. Onder dezelfde naam worden whisky’s geproduceerd die uiteenlopen van volledig ongeturfd tot extreem rokerig:
– Bruichladdich
– Port Charlotte
– Octomore
– Lochindaal
Bruichladdich
De klassieke Bruichladdich-stijl is ongeturfd. Deze whisky’s zijn vaak fris, fruitig en maritiem, met veel ruimte voor de gerst, het distillaat en de textuur. Geen zwaar rookgordijn, maar heldere citrus, boomgaardfruit, moutigheid en die typische zilte Islay-invloed.
Port Charlotte
Port Charlotte vertegenwoordigt de zwaar geturfde kant van Bruichladdich en wordt doorgaans gemaakt met mout van ongeveer 40 ppm. De stijl is rokerig, aards en maritiem, maar behoudt tegelijkertijd de fruitigheid en elegantie van de distilleerderij. Voor veel whiskyliefhebbers vormt Port Charlotte precies de juiste balans tussen turf en verfijning.
Octomore
Octomore gaat nog een flinke stap verder. Deze whisky’s staan bekend om hun uitzonderlijk hoge turfgehaltes, vaak vanaf ongeveer 80 ppm en regelmatig veel hoger. Toch draait Octomore niet alleen om rook. Onder al die turf blijven de fruitige, minerale en maritieme eigenschappen van Bruichladdich herkenbaar.
Lochindaal
En dan is er Lochindaal.
Lochindaal is een zeldzame, zwaar geturfde spirit van Bruichladdich met een turfgehalte van ongeveer 50 ppm. Op papier bevindt hij zich daarmee tussen Port Charlotte en veel Octomore-releases. Maar Lochindaal is meer dan alleen een getal. De naam verwijst naar de historische Lochindaal Distillery in Port Charlotte, die van 1829 tot 1929 actief was. Daarmee draagt de whisky niet alleen turfrook, maar ook een stukje verdwenen Islay-geschiedenis met zich mee. Lochindaal werd nooit een vast onderdeel van het reguliere Bruichladdich-assortiment. De spirit werd vooral in beperkte periodes geproduceerd en verschijnt tegenwoordig meestal via onafhankelijke bottelaars of particuliere vaten. Alleen dat maakt een Lochindaal-botteling al bijzonder.
Ferguson Whisky Lochindaal 18 Years Old
Deze release van Ferguson Whisky is achttien jaar oud en volledig gerijpt in een first-fill Sauternes hogshead. De whisky is gebotteld op 54% alcohol en de oplage bestaat uit slechts 287 flessen. Een volledige rijping in Sauternes is geen voorzichtige keuze. Sauternes is een zoete wijn uit Bordeaux, bekend om aroma’s van honing, abrikoos, perzik, mango, citrus, vanille en rijp dessertfruit. Een first-fill vat kan een whisky daarom behoorlijk intens beïnvloeden, zeker na achttien jaar. De combinatie met zwaar geturfde Islay-whisky is spannend. Te veel zoetheid kan de whisky zwaar en plakkerig maken. Te veel rook kan juist alle invloed van het wijnvat wegdrukken. Wanneer de balans goed is, ontstaat er een prachtig samenspel van turf, zout, fruit, kruiden en textuur.
De Lochindaal-spirit brengt rook, jodium, as, citroen, zeezout en een stevige maritieme ruggengraat. Het Sauternesvat voegt daar honingzoet fruit, abrikoos, perzik, mango en een bijna stroperige rijkdom aan toe. De leeftijd zorgt ervoor dat de turf niet meer los boven op de whisky ligt. De rook is zachter geworden en volledig verweven met het fruit en het hout.
Neus
Citroenschil, zeezout en een scherpe maritieme frisheid komen direct uit het glas. Daarachter verschijnen jodium, gezouten vis en zachte turfrook. De Islay-invloed is duidelijk aanwezig, maar de whisky verandert niet meteen in één groot rookbombardement. Na enige tijd opent de zoetere kant zich. Peperkoek, abrikoos, perzik, mango en sinaasappelschil komen langzaam naar voren. Het Sauternesvat zorgt voor een rijke, goudgele fruitigheid die prachtig samengaat met de turf. Het is een spannend contrast: zout tegenover zoet, rook tegenover rijp fruit en jodium tegenover abrikoos.
Smaak
Op de tong begint de whisky stevig en krachtig. Turf, as, mout, citroensap, zeezout en aardse rook komen als eerste. Daarna volgt een licht medicinale kusttoon die uitstekend past bij een zwaar geturfde Islay-whisky. Vervolgens keert het fruit terug. Abrikoos, sinaasappelschil, honing en een vleug mango zorgen voor rijkdom en rondheid. De 54% alcohol geeft de whisky veel grip en intensiteit, maar hij wordt nergens hard of scherp. Peper, eikenkruiden en een droge rand houden de zoetheid netjes in balans.
Afdronk
De afdronk is lang, verwarmend en licht stroperig van textuur. Zoete mout, romigheid, gerookte kaas en aanhoudende turfrook blijven lang aanwezig. Daarna volgen peperige kruiden, citrusschil en een zachte, fruitige Sauterneszoetheid. De afdronk blijft bewegen tussen rook, zout, fruit en specerijen.
Waarom deze whisky werkt
Deze botteling draait volledig om balans. De Lochindaal-spirit levert turf, jodium, as en zeelucht. Het Sauternesvat brengt rijp fruit, honing en zachtheid. De achttien jaar rijping geeft de verschillende smaken voldoende tijd om samen te komen. De whisky is zoet, zout, rokerig, fruitig en maritiem, maar geen van die elementen neemt het volledig over. Dat maakt hem interessant. Dit is geen standaard geturfde Islay-whisky en ook geen eenvoudige zoete wijnvatrijping. Het is een zeldzame kant van Bruichladdich, gecombineerd met een vat dat de whisky niet probeert te temmen, maar juist een nieuwe richting geeft.
Over Ferguson Whisky
Ferguson Whisky is een onafhankelijke bottelaar uit Glasgow, opgericht door David Ferguson. Het merk is gebouwd rond relaties, reputatie en vatselectie. Niet rond grote volumes of het najagen van iedere nieuwe whiskytrend. David Ferguson groeide op met sterke banden met Islay en met mensen uit de Schotse whiskywereld. Later werkte hij onder andere in Londen en New York en kwam hij in contact met gerespecteerde namen rond distilleerderijen als Bruichladdich en Arran. Uiteindelijk koos hij ervoor om iets van zichzelf op te bouwen. Geen distilleerderij. Geen massamerk. Maar een onafhankelijke bottelaar. Juist onafhankelijke bottelaars kunnen whisky’s laten zien die buiten de vaste lijnen van een distilleerderij vallen. Ze selecteren individuele vaten en geven soms een podium aan stijlen die anders vrijwel onzichtbaar zouden blijven. Deze Lochindaal is daar een uitstekend voorbeeld van.
Ferguson Whisky heeft hier niet gekozen voor een veilige of voorspelbare botteling, maar voor een zeldzame spirit, een opvallende vatrijping en een whisky met een eigen verhaal.
Conclusie
De Ferguson Whisky Lochindaal 18 Years Old is geen whisky die je na één slok volledig begrijpt. Hij blijft zich openen en verandert voortdurend in het glas. Eerst zijn er citroen, zeezout, jodium en turfrook. Daarna verschijnen abrikoos, mango, honing en sinaasappelschil. Uiteindelijk komen alles samen in een lange, kruidige en licht romige afdronk. Het is een whisky met kracht, maar ook met rust. Met rook, maar ook met rijp fruit. Met geschiedenis, maar zonder stoffig aan te voelen. Voor mij behoort dit zonder twijfel tot de bijzonderste en beste whisky’s die ik dit jaar heb mogen proeven. Wat een whisky. Wat een verhaal. En wat een prachtig stukje whiskygeschiedenis.
