blog
door Jan Smits
Een eeuw herdenken, gevangen in 1.926 flessen whisky
Een bijzondere samenwerking tussen Wolfburn Distillery en Poppyscotland brengt honderd jaar Schotse geschiedenis samen met een 12 jaar oude Highland single malt whisky. Een uitgave waarbij het verhaal achter de fles minstens zo belangrijk is als de whisky zelf. Soms verschijnt er een nieuwe whisky waarbij ik niet meteen naar de leeftijd, het alcoholpercentage of de gebruikte vaten kijk. Soms is het juist het verhaal achter een fles dat mijn nieuwsgierigheid wekt.
Dat gebeurde bij de nieuwe Wolfburn Poppyscotland 12 Year Old, een bijzondere uitgave ter gelegenheid van honderd jaar klaprozenproductie in Schotland.
De afbeelding van een soldaat, de rode klaprozen en de jaartallen 1926–2026 maken direct duidelijk dat dit geen alledaagse whiskyrelease is. Maar wat zit er eigenlijk achter die bekende rode bloemen? En waarom heeft een distilleerderij uit het uiterste noorden van Schotland besloten om juist deze geschiedenis te eren?
Het antwoord brengt ons terug naar Edinburgh, naar een fabriek waar honderd jaar geleden twee voormalige militairen met een schaar en wat vloeipapier aan het werk gingen. Het begon allemaal in 1926 In 1926 richtte Lady Haig, de echtgenote van veldmaarschalk Earl Haig, in Edinburgh een fabriek op waar voormalige militairen met een beperking aan de slag konden. Het idee was even eenvoudig als betekenisvol. Door herdenkingsklaprozen te maken, kregen veteranen niet alleen werk, maar ook de mogelijkheid om opnieuw een plek in de samenleving te vinden. De eerste productie begon bescheiden, met twee voormalige militairen die met scharen en vloeipapier de bekende rode bloemen vervaardigden. Wat toen klein begon, groeide uit tot een Schotse traditie die inmiddels honderd jaar bestaat.
Vandaag de dag is Lady Haig’s Poppy Factory nog altijd actief in Edinburgh. Volgens de informatie bij deze jubileumuitgave werken er 34 voormalige militairen met een beperking. Samen produceren zij jaarlijks ongeveer twee miljoen klaprozen en 25.000 herdenkingskransen. Twee miljoen klaprozen per jaar. Dat is een indrukwekkend aantal, zeker wanneer je bedenkt hoeveel persoonlijke geschiedenis en vakmanschap achter deze productie schuilgaan.
Waarom ziet de Schotse klaproos er anders uit?
Er is een detail dat veel mensen waarschijnlijk nooit is opgevallen. De traditionele Schotse herdenkingsklaproos heeft vier bloemblaadjes en geen groen blaadje aan de steel. De klaproos die doorgaans in Engeland wordt gedragen, heeft twee bloemblaadjes en een groen blad. Dat verschil heeft een historische achtergrond. Het Schotse ontwerp werd in 1926 ontwikkeld met het oog op eenvoudige productie door veteranen met een beperking. Een praktische beslissing die uiteindelijk onderdeel werd van een herkenbare nationale traditie.
De rode klaproos zelf is al veel langer verbonden met het herdenken van slachtoffers van oorlogen. Vooral na de Eerste Wereldoorlog groeide de bloem uit tot een internationaal symbool van herinnering, respect en verbondenheid. In Schotland wordt deze traditie voortgezet door Poppyscotland, een organisatie die niet alleen de jaarlijkse herdenkingen ondersteunt, maar zich ook inzet voor veteranen, militairen en hun families. En precies daar komt Wolfburn in beeld.
Wolfburn en Poppyscotland:
een samenwerking met betekenis
Wolfburn Distillery heeft voor deze honderdste verjaardag een speciale editie van zijn 12 jaar oude Highland single malt uitgebracht. Het is inmiddels de derde officiële liefdadigheidsbotteling die Wolfburn in samenwerking met Poppyscotland presenteert. De oplage bedraagt precies 1.926 flessen. Dat getal is natuurlijk bewust gekozen en verwijst rechtstreeks naar het oprichtingsjaar van Lady Haig’s Poppy Factory. Maar het gaat niet alleen om een bijzonder etiket of een gelimiteerde oplage. Van iedere verkochte fles wordt £15 rechtstreeks aan Poppyscotland geschonken. Met deze bijdragen ondersteunt de organisatie onder andere hulp op het gebied van huisvesting, werkgelegenheid, mobiliteit, financiële problemen en geestelijke gezondheid. Daarmee krijgt deze whisky een betekenis die verder gaat dan het verzamelen van een bijzondere fles. Het is een manier om aandacht te vragen voor een eeuw geschiedenis en tegelijkertijd bij te dragen aan de ondersteuning van mensen die vandaag de dag hulp nodig hebben.
Een whisky uit het uiterste noorden van Schotland
Wolfburn Distillery bevindt zich in Thurso, in de regio Caithness, aan de noordkust van het Schotse vasteland. De distilleerderij gebruikt water uit de Wolf Burn, de waterloop waaraan zij haar naam ontleent. De whisky wordt tweemaal gedistilleerd en rijpt in traditionele dunnage warehouses, op korte afstand van de zee. Voor deze jubileumuitgave heeft Wolfburn gekozen voor zijn bestaande 12 Year Old single malt. Dat vind ik een interessante beslissing. Er is niet speciaal een compleet nieuw whiskyprofiel ontwikkeld, maar gekozen voor een whisky die al onderdeel uitmaakt van het vaste assortiment. De rijping vindt gedurende twaalf jaar plaats in een combinatie van twee vattypen:
* 50% second-fill Oloroso sherry butts
* 50% voormalige bourbonvaten
De whisky is zeer licht geturfd, met een opgegeven fenolgehalte van ongeveer 5 ppm. Hij wordt gebotteld op 46% alcohol, zonder koude filtering en zonder toegevoegde kleurstoffen. Dat zijn specificaties die mij persoonlijk aanspreken. Zeker de combinatie van Oloroso sherryvaten, bourbonvaten en een bescheiden hoeveelheid turf maakt nieuwsgierig naar het uiteindelijke karakter.
Hoe smaakt de Wolfburn Poppyscotland 12 Year Old?
Ik heb deze whisky zelf nog niet geproefd en heb de fles ook niet in mijn bezit. Daarom zijn onderstaande proefnotities afkomstig van Wolfburn zelf.
Neus:
Zoete en bloemige aroma’s, met op de achtergrond een subtiele hint van turfrook.
Smaak:
Honing, gebrande suiker en zachte kruiden, waarbij de zoetheid van de sherryvaten duidelijk aanwezig blijft.
Afdronk:
Lang, met aanhoudende tonen van gedroogd fruit en karamel.
Het klinkt als een toegankelijke, licht rokerige Highland single malt waarin de vatrijping een belangrijke rol speelt. Of die balans in het glas daadwerkelijk zo uitpakt, kan ik uiteraard pas beoordelen wanneer ik hem zelf heb geproefd. Een bijzonder ontwerp Ook de presentatie verdient aandacht. Op zowel de fles als de bijbehorende koker staat een afbeelding van een soldaat, omringd door rode herdenkingsklaprozen. De jaartallen 1926 en 2026 vormen samen met het Poppyscotland-logo het centrale thema. De combinatie van de ingetogen kleuren, de historische afbeelding en de opvallende rode bloemen vind ik bijzonder geslaagd. Er is duidelijk gekozen voor een ontwerp dat de herdenking centraal stelt, zonder de herkenbare uitstraling van Wolfburn te verliezen. Juist bij een whisky met zo’n achtergrond vind ik dat belangrijk. Het verhaal moet niet ondersneeuwen door een overdreven luxe verpakking.
Remembrance Sunday en Armistice Day 2026
De introductie van deze whisky komt op een betekenisvol moment. Op zondag 8 november 2026 vindt Remembrance Sunday plaats, de jaarlijkse Britse herdenkingsdag voor mensen die tijdens militaire conflicten zijn omgekomen. Drie dagen later, op woensdag 11 november, volgt Armistice Day. Om elf uur ’s ochtends wordt dan traditioneel twee minuten stilte gehouden. Het tijdstip verwijst naar het ingaan van de wapenstilstand waarmee op 11 november 1918 een einde kwam aan de gevechten van de Eerste Wereldoorlog aan het westfront. De rode klaproos is tijdens deze herdenkingen een vertrouwd symbool. En veel van de klaprozen die in Schotland worden gedragen, zijn vervaardigd door mensen die zelf een achtergrond hebben binnen de krijgsmacht. Dat maakt het verhaal achter deze jubileumuitgave extra bijzonder.
Meer dan alleen een bijzondere fles
Wie mij een beetje kent, weet dat ik graag op zoek ga naar de verhalen achter whisky. Natuurlijk draait het uiteindelijk om wat er in het glas zit, maar whisky heeft ook de bijzondere eigenschap om mensen, plaatsen en geschiedenis met elkaar te verbinden. Bij deze Wolfburn begon mijn nieuwsgierigheid met het etiket. Vervolgens kwam ik terecht bij een fabriek in Edinburgh, bij twee voormalige militairen die honderd jaar geleden met papier en scharen aan het werk gingen, en bij een organisatie die zich vandaag nog altijd inzet voor mensen uit de militaire gemeenschap. Dat vind ik misschien wel het mooiste aan deze uitgave. De whisky is gelimiteerd tot 1.926 flessen en zal ongetwijfeld verzamelaars aanspreken. Maar de betekenis van deze release zit voor mij vooral in de geschiedenis die ermee wordt verteld en de bijdrage die iedere verkochte fles levert. Een eeuw herdenken. Een eeuw ondersteuning bieden aan veteranen en hun families. En een Schotse distilleerderij die helpt om dat verhaal onder de aandacht te brengen. Soms is het verhaal achter een whisky minstens zo bijzonder als de whisky zelf.
Meer informatie over het werk van de organisatie is te vinden op poppyscotland.org.uk.
